Home

Legerplaats Ossendrecht

11Verbindingsbataljon

Verhalen & anekdotes

La Courtine 1964

Gezocht

Laatste nieuws

Oranje-Kazerne

Leiding C-Cie okt. 1964

Updates

Verhalen La Courtine '64

Links

Donaties

Fotopagina's

Personeelslijst

Gastenboek - Reacties

La Courtine 2009

Contact

 

De passie van een Nekaf en GMC bezitter


Werken aan Friesche Vlag koffiemelk.

5 juni 2012. We gaan op bezoek bij neef Lieuwe waar we al meer dan 45 jaar niet meer zijn geweest. Hij is de neef die ook in het verhaal “De Blondine en de Strozak” voorbij kwam. Lieuwe is inmiddels met Sijtske getrouwd en woont in het Friese plaatsje Oudega onder de rook van Drachten. Het plaatsje ligt in het wijde Friese landschap vol weilanden, die doorsneden worden door een eindeloos aantal sloten vol eendekroos. Hier en daar ligt een zwart/wit bonte koe van het merk “Fries Stamboek” te herkauwen in de schaduw van de bomenrijen die de sloten omgorden. Het moet voor zo’n beest niet gemakkelijk zijn om een vracht gras naar binnen te werken en die binnen de kortste keren te moeten omzetten in melk, geschikt voor de productie van Friesche Vlag koffiemelk.

In Friesland, in elk geval in Oudega, is de grond nog niet zo duur als in de Randstad. En dan wordt er niet op een metertje bouwgrond meer of minder gekeken. De huizen in Oudega zijn dan ook bijna allemaal kloeke vrijstaande huizen met bijbehorend garages. Toch lijkt me de garage achter het huis van neef Lieuwe wel wat erg groot, zelfs als hij twee of drie personenauto’s zou hebben. Dat moet ik toch even bij hem navragen.

 

We worden heel hartelijk ontvangen en na de koffie met een stuk Friesche Oranje Koek ligt de vraag op tafel: “Zeg, wat heb jij een grote garage”.

Zonder blikken of blozen antwoordde neef Lieuwe: “Dat moest wel, want anders kon ik er mijn Nekaf Jeep en de GMC niet in kwijt”.

Ik was even van slag, want in plaats van één of meer personenauto’s blijkt neef Lieuwe over een paar militaire voertuigen te beschikken. Die wilde ik wel even zien en zo stonden we één minuut later al met z’n allen in zijn garage.

 

GMC CCKW-353


De trots van neef Lieuwe en zijn vrouw Sijtske.

In zijn garage stond een Amerikaanse GMC vrachtwagen uit de Tweede Wereldoorlog met het Amerikaanse registratienummer USA 4911090 en het Nederlandse kenteken BJ-30-PV en een Jeep met de ontzag inboezemende opdruk: KONINKLIJKE - MARECHAUSSEE.

“Hoe kom je nou toch aan een GMC?”. En toen zat Lieuwe op zijn praatstoel.

“In 1959, ik zal net 10 jaar zijn geweest, was er hier in de buurt een kabellegbedrijf die kort na de oorlog zo’n GMC had gekocht en omgebouwd. Ze gebruikten hem om hun kabels te leggen en ik ging altijd kijken als die jongens ergens in de buurt waren. Het donkere, bijna brullende, geluid dat de motor van de GMC maakte, vond ik fantastisch om te horen. Als het met dat trekken van die kabels niet helemaal wilde lukken, gaf die chauffeur altijd een trap op het gaspedaal en was het net of er een raket werd afgeschoten. Prachtig gewoon. Toen ze die GMC van de hand deden, was het afgelopen met de pret. Maar ik ben de wagen nooit vergeten.

Hier in de buurt was een verzamelaar van dat soort voertuigen. Een jaar of vijftien geleden deed hij zijn verzameling van de hand. Een kennis van ons wilde er één voertuig van kopen, maar die verzamelaar wilde alles in één keer kwijt. Uiteindelijk hebben we met vier man alle auto’s gekocht en ik nam de GMC. Ik heb er een paar maanden aan gewerkt en toen was hij weer als nieuw”.

“Hij is niet zo geschikt om boodschappen mee te doen. Wat doe je met zo’n auto?".

“We zijn lid van de club Keep Them Rolling, die zich ten doel stelt om dit soort materiaal uit de Tweede Wereldoorlog in stand te houden. Die zijn heel vaak betrokken bij herdenkingsparades en andere evenementen en vaak rijden we dan mee in zo’n parade”.

“Ik zie dat jij er eentje met een lier hebt, die zullen wel helemaal zeldzaam zijn?”.

“Nou eigenlijk zijn ze nog wel redelijk makkelijk op de kop te tikken. General Motors heeft er tussen 1941 en 1946 meer dan 550.000 van gemaakt. Het Amerikaanse leger heeft de wagens tot eind vijftiger jaren gebruikt. Dus er zijn er nog volop te krijgen. Het type aanduiding voor de wagens was GMC CCKW-353. GMC was de afkorting van de naam van de fabrikant General Motors Corporation. En CCKW betekende zoveel als: de truck is ontwikkeld in 1941, heeft een gewone cabine en de zes wielen en de twee achterassen worden aangedreven. En 353 is een codering voor het chassis. Er zijn er met korte en lange wielbasis, met metalencabine en een open cabine die met dekzeil kan worden gesloten en uitvoeringen met en zonder lier. De meeste trucks waren voorzien van een lier, dus die zijn nu ook nog het makkelijkste te vinden”.

 

Hartinfarct

Inmiddels onderwierp ik de GMC aan een nader onderzoek. Aan de zijkant stond op de tank: “NORMAL GASOLINE OCTANE RATING 68 MIN”. Benzine met een dergelijk pre-historisch laag octaangehalte, zou een moderne auto op slag een hartinfarct bezorgen. De zes cilinder motor levert met een 2750 toeren per minuut maximaal 91pk. De GMC heeft een gewicht van meer dan 5 ton, het laadvermogen is ongeveer 2,5 ton.

Ik vermoedde dat in een motor waarin zes van die cilinderjongens aan tafel zitten, er heel wat voedsel verslonden wordt.

“Wat gebruikt zo’n auto eigenlijk, 1 op 3 of zo?“.

“Daar kom je er niet mee. Ik heb er pas een nieuwe ontsteking ingezet en nu is het verbruik wel iets gunstiger, maar één op twee en een half is toch wel het meest gunstige. We hebben onlangs de Elfsteden Oldtimerrally gereden. Daar gingen we heen met een volle tank van 150 liter en twee gevulde jerrycans van 20 liter elk. Dat ging net”.

Ritjes naar de bevrijdingsfeesten in Zuid-Limburg kunnen eigenlijk alleen gedaan worden als er een tankwagen achter hen aan rijdt. Die ritjes laten Lieuwe en Sijtske aan zich voorbij gaan.

Er komen ook nog wel andere onverwachte zaken voorbij als je eigenaar/rijder van zo'n wagen bent. Double Clutchen bijvoorbeeld: versnellingen schakelen met tussenkoppeling. Hierbij wordt ontkoppeld, de versnellingshandel in de vrijstand gezet, nog een keertje extra op het koppelingspedaal gedrukt en dan pas naar de gewenste versnelling geschakeld. Wie kent dat nog?

Of zoals laatst: "Toen ik van richting wilde aangeven, draaide ik per ongeluk de contactsleutel om in plaats van de richtingaanwijzerschakelaar. De wagen sloeg af. Ik merkte onmiddellijk dat ik de verkeerde schakelaar had omgedraaid en zette die weer aan. Met een enorme knal tot gevolg. De onverbrande benzine die in die fractie in de uitlaat was gekomen, was ontstoken en de knalpot was ontploft. Enne, als er geen knalpot onderzit, dan maakt zo'n wagen pas echt lawaai. Met wat plaatwerk en wat popnagels, heb ik de uitlaat weer gerepareerd".

 

De Jeep, pardon, Nekaf, eh….

“En hoe kwam je aan die Jeep?”. En meteen kreeg ik een lesje in Jeep historie.

“Het is geen Jeep maar een Nekaf. Net vóór het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde autofabrikant Willys Overland een vierwiel aangedreven klein voertuig dat zij de naam Willys MB gaven. Het voertuig was bestemd voor General Purpose. Dat betekent zoiets als: voor Algemene Doeleinden of voor Algemeen Gebruik. Het Amerikaanse, net als het Nederlandse, leger kortte alles af. General Purpose werd afgekort tot G P. De Engelse uitspraak van de letters G P is “Dzjie Pie“. De soldaten verbasterden dat in het spraakgebruik al snel tot “Dzjiep“. En dat schrijf je als Jeep. Direct na afloop van de Tweede Wereldoorlog registreerde Willys Overland de naam Jeep als een merknaam.

Maar nog steeds wordt de naam Jeep gebruikt als soortnaam voor dit type voertuig. Ook de Landrover, de 2CV6 Citroen Méhari en de MUNGA gingen als een Jeep door het leven. Tussen haakjes, MUNGA was een afkorting van Mehrzweck UNiversal Geländefahrzeug mit Allradantrieb. Dit was een product van de toenmalige Duitse DKW fabriek. Het was met zijn tweetakt motor een hopeloze, problematische auto. Je ziet ze ook bijna nooit meer.

Begin vijftiger jaren ontwikkelde Willys Overland een nieuwe Jeep met het type aanduiding MD. Voordat het voertuig kon worden uitgebracht, werd Willys Overland overgenomen door Kaiser Frazer. Deze hadden een assemblagebedrijf in Rotterdam: de Nederlandse Kaiser Frazer Fabriek. Zij assembleerden in licentie vanaf 1955 duizenden van de MD onder de naam Nekaf. Dat waren de eerste letters van de fabrieksnaam. Het voertuig had de militaire aanduiding M38A1. Ik vind de originele Jeep een prachtig voertuig. Maar de Nekaf is ook heel mooi, met die prachtige stoere ronde motorkap". En terwijl hij dat zei, aaide hij even liefkozend een vuiltje van de motorkap af.

Ik was even stil van zoveel informatie.

“Je weet er wel veel van zeg. Kun je niet beter met die Nekaf op Parades gaan?".

“Helemaal niet. De chauffeurstoelen in die Nekaf zijn verschrikkelijk, je kunt ze niet verstellen en na een ritje van een half uur ben je gebroken. Ik begrijp niet dat de dienstplichtigen daar vroeger zo goed in hebben kunnen rijden. De Nekaf wordt ook niet met de Bevrijding geassocieerd en past dus niet zo goed bij de parades. Bovendien heeft hij voorop Koninklijke Marechaussee staan en dat maakt de mensen aan het schrikken”.

“Kun je dat niet overschilderen?”

“Nee hoor, ik vind het veel te mooi omdat over te schilderen”.

 

Duim op

De eigenaren van deze voertuigen duiken overal op waar organisatoren iets vieren, maar de eigenaren krijgen nauwelijks een tegemoetkoming in de kosten. “Af en toe zijn er van die rally’s of parades waar je van de organisator een bon voor 50 liter benzine of zo krijgt. Daar zijn we dan al heel blij mee“.

Sijtske vult het even aan: ”Ik ga bijna altijd mee. Weet je, als je in zo’n parade mee rijdt en je komt langs mensen die naar je zwaaien en de duimen in de hoogte steken, ja, daar krijg je een heel fantastisch gevoel van. En alleen al daarvoor is het heerlijk om in zo’n GMC te kunnen rijden”.

 

Kees Blokker. Voerendaal, 28 juni 2012.

P.S. Wil je meer weten over de Willys Overland Jeep? Lees dan eens het boek "De Jeep in Nederland" van J.W. Hogendoorn. ISBN/ISSN: 9789028835276
 

 


De Pijnbanken van een Nekaf Jeep.


Garage op maat.

 

Het copyright van de foto's en artikelen op deze site berust bij de eigenaar van de betreffende foto of het artikel of bij de oorspronkelijke maker van de foto of het artikel. Merken en Merknamen worden alleen vermeld ter identificatie van het product en zijn eigendom van de betreffende eigenaar van dat Merk of die Merknaam. Mocht u menen zekere rechten te kunnen doen gelden, neem dan even contact met mij op.