Home

Legerplaats Ossendrecht

11Verbindingsbataljon

Verhalen & anekdotes

La Courtine 1964

Gezocht

Laatste nieuws

Oranje-Kazerne

Leiding C-Cie okt. 1964

Updates

Verhalen La Courtine '64

Links

 

Fotopagina's

Personeelslijst

Gastenboek - Reacties

La Courtine 2009

Contact

Cornelis (Kees) van Leeuwen

De zomer van 1964 was een hele mooie en warme zomer. De rekruten van lichting 64-3 maakten dat aan den lijve mee en hebben wat afgezweet tijdens de marsen en trainingen.

In het midden van de maand juli 1964 werd de militaire training plotseling op een laag pitje gezet.

Op de betreffende dag stonden we met volle bepakking al klaar om een veldloopje over de Ossendrechtse heide te maken. Onze pelotonsinstructeur wachtmeester van der Velde kwam de kamer op en vertelde dat er in een andere kazerne tijdens militaire trainingen twee soldaten waren overleden. Daarom werden de veldlopen en andere zware trainingen voorlopig opgeschort. We konden de bepakking in de kast bergen. En die morgen, in plaats van over de Ossendrechtse heide te rennen, liepen we op ons dooie gemak naar een schaduwrijke plaats. Daar gingen we heerlijk ontspannen tegen een boom zitten wachten op de Volkswagen bus van de CADI. Ik ben de overledenen echter nooit vergeten. Ze waren weliswaar niet eens Verbindelaren, maar wel overleden tijdens een zelfde soort training als wij hadden in de basisopleiding.

 

In 2011, meer dan 45 jaar later, ben ik een paar dagen de archieven van de Limburgse dagbladen ingedoken en heb alle kranten van mei tot augustus 1964 doorgevlooid. Het bleek dat er niet twee, maar zelfs drie militairen tijdens een veldloop waren overleden: Verbindelaar L.A.M Drommel, Marechaussee C. van Leeuwen en kadet-sergeant J.R. Meerdink Veldboom. Op de pagina In juni en juli 1964 na veldloop overleden vind je meer informatie over die gebeurtenissen.

Van C. van Leeuwen was mij toen alleen bekend dat hij een 19-jarige wachtmeester eerste klas van de Marechaussee zou zijn. Iets wat ik betwijfelde, want op die leeftijd kon je onmogelijk al wachtmeester eerste klas zijn.

 

Eén overleden soldaat heeft eindelijk een gezicht

Deze week kreeg ik bericht van Carina van Leeuwen. Zij had het bericht over de overleden soldaten op onze website gelezen. C. van Leeuwen was haar vader. En zo heeft na meer dan 54 jaar één van de overleden militairen tijdens mijn basistraining een volledige naam en gezicht gekregen: Cornelis (Kees) van Leeuwen. Net als ik heet hij Cornelis met een C en is zijn roepnaam Kees met een K.

 

Cornelis (Kees) van Leeuwen werd geboren op 2 november 1924 in Ede. Hij werkte kort na de Tweede Wereldoorlog bij de bewaking van kamp Amersfoort. In dat kamp waren op dat moment Nederlanders en Duitsers geïnterneerd in afwachting van uitkomsten van onderzoeken naar hun acties tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1946 trad hij in dienst van de Koninklijke Marechaussee (KMAR). Op 3 juni 1950 werd hij bevorderd van Marechaussee 2e klasse naar Marechaussee 1e klas (korporaal), enige jaren later tot wachtmeester en wachtmeester der 1e klasse.

Op 9 juli 1964 nam hij deel aan een aantal proeven voor het MLV speldje. Tot die proeven behoorde ook een uithoudingsmars van 10 kilometer. Deze speedmars gaat over gebaande wegen en moet binnen een bepaalde tijd worden afgelegd. Halverwege de mars voelde van Kees van Leeuwen zich erg moe. Hij ging tegen een boom zitten en overleed enige ogenblikken later.

Twee dagen ervoor, op 7 juli 1964, had hij met goed gevolg een aantal andere MLV proeven afgelegd: Verspringen, touwklimmen, handgranaatwerpen, 100 meter snellopen en 100 meter mandragen. Gek genoeg werd dat laatste onderdeel afgeraden. Met name door dokter Van Win, de sportarts die opdracht kreeg om advies uit te brengen aan de Inspectie van de Geneeskundige Dienst (IGD). Het zou enorm belastend zijn. Er liep toen al een onderzoek naar warmtestuwing. De IGD was daar kennelijk al langer mee bezig.

 

Van Win was een erg vooruitstrevende sportarts. In onderstaande krantenartikel uit 1964 staat o.a. het volgende:“ De arts (…) bedient zich al enkele maanden van een apparaat waarmee de reacties van de militair in het spel kunnen worden geregistreerd. De sportbeoefenaar draagt een soort zendertje op zijn borst dat hartslag en andere reacties nauwkeurig doorgeeft (…)”. Dat was een kleine 55 jaar geleden. Nu kun je die apparaatjes, klein en handzaam in elke sportzaak en regelmatig zelfs bij discount supermarkten kopen.

 

Bij de sectie op het lichaam van Kees van Leeuwen in het militair hospitaal Oog in Al in Utrecht heeft men echter niet meer kunnen vaststellen of de voor deze wachtmeester mogelijk te inspannende veldloop (hij had al tegen zijn begeleiders gezegd erg vermoeid te zijn) ’t losraken van stolsel teweeg heeft gebracht.

Hoewel dus niet meer kon worden vastgesteld of zijn overlijden ook door warmtestuwing was veroorzaakt, is het zeer aannemelijk dat er weldegelijk een verband is.

Marechaussee van Leeuwen behoorde op het moment van zijn overlijden tot de brigade Soesterberg. Zijn weduwe (33) bleef achter met twee dochters van 8 en 4 jaar oud.

 

Enige dagen later op 14 juli 1964, overleed kadet-sergeant J.R. Meerdink Veldboom en vrijwel direct daarna besloot de legerleiding, in afwachting van de resultaten van een onderzoek, alle militaire speedmarsen stop te zetten.

 

Warmtestuwing

Warmtestuwing, ook wel genoemd:  Hitte beroerte, of Heat stroke, wordt veroorzaakt door een oververhitting van het lichaam. In 1964 moest sportarts Van Win een onderzoek naar die overlijdens instellen. Hij had het niet makkelijk.
Warmtestuwing, zo vertelde hij in 1964 in Den Haag, is niet te voorzien en kan, evenals zo vele veronachtzaamde kleinigheden aanleiding tot de dood zijn tijdens hevige inspanning. Er zijn dan vele factoren in het spel, zoals de vochtigheidsgraad, waardoor de verdamping niet snel genoeg in haar werk gaat. Bij inspannende oefeningen loopt de lichaamstemperatuur vaak tot veertig graden op. Normaal loopt ze snel weer terug door afstraling en verdamping; bij sommigen echter niet. Om die normale toestand zo snel mogelijk te bereiken zijn atleten gekleed in luchtige sportkleding; soldaten dragen tijdens de veldloop voor de militaire vaardigheidsproef en bij gevechtscursussen een binnenpak met binnen- en buitenhelm en bovendien een lichte bepakking. Wellicht zijn er maatregelen te verwachten met oog op die kleding. Ook zal kunnen worden verboden bij een bepaalde vochtigheidsgraad zware oefeningen te houden, zoals het verboden is bij een bepaald aantal graden onder nul te zwemmen. (Bron: Carina van Leeuwen en diverse krantenartikelen)

 

Warmtestuwing of oververhitting komt nog steeds voor. In 2016 tijdens de Dam tot Damloop in Amsterdam werd een deelneemster direct na de finish onwel. De vrijwilligers van het Rode Kruis hadden geen goede instructie gekregen en in plaats van de vrouw te koelen, wikkelden zij haar in isolatiedekens waardoor de lichaamstemperatuur nog verder opliep. Enige dagen later overleed de vrouw in het ziekenhuis aan een hitteberoerte.

 

Na aanleiding van de overlijdens werden er in 1964 vragen gesteld door het kamerlid van Pelt van de PSP. Het verslag van die kamer vragen vind je hieronder.

Kees Blokker. Heerlen, 2 december 2018

Uit het blad van de Koninklijke Marechaussee 1964. (Foto: Carina van Leeuwen) Bladzijde uit het Marechaussee Gulden boek, waarbij elke dag een bladzijde wordt omgeslagen
 als eerbetoon aan hun in diensttijd overleden personeelsleden. (Foto: Carina van Leeuwen)
Kamervragen naar aanleiding van het overlijden van de drie militairen. (Foto: Carina van Leeuwen)
Krantenartikel over kadet J.R. Meerdink-Veldboom en Warmtestuwing. (Foto: Carina van Leeuwen)

 

Het copyright van de foto's en artikelen op deze site berust bij de eigenaar van de betreffende foto of het artikel of bij de oorspronkelijke maker van de foto of het artikel. Merken en Merknamen worden alleen vermeld ter identificatie van het product en zijn eigendom van de betreffende eigenaar van dat Merk of die Merknaam. Mocht u menen zekere rechten te kunnen doen gelden, neem dan even contact met mij op.