Home

Legerplaats Ossendrecht

11Verbindingsbataljon

Verhalen & anekdotes

La Courtine 1964

Gezocht

Laatste nieuws

Oranje-Kazerne

Leiding C-Cie okt. 1964

Updates

Verhalen La Courtine '64

Links

Donaties

Fotopagina's

Personeelslijst

Gastenboek - Reacties

La Courtine 2009

Contact

Geen gevoel voor humor. Frans van Gils Story.

Van Frans van Gils kreeg ik nog een paar verhalen. Die ik jullie hieronder graag even doorgeef.

 

Roemruchte makkers


Ossendrecht 2 oktober 1963. Basisopleiding 63-5. 3e vr Han Neeskens,
2e vr Frans van Gils. Links: wachtmeester Huff. Foto: Frans van Gils.

Frans is van de lichting 63-5. Hij kwam op in Ossendrecht op 2 oktober 1963 en zat in een opleidingspeloton met roemruchte mannen als Flipje (Wim) Derksen en Han Neeskens.

Hun opleidingspeloton stond onderleiding van wachtmeester Huff. Een nogal streng uitgevallen man, die dan ook al gelijk een bij hem passende bijnaam kreeg. Raad maar eens welke.

 

Afgeknepen sergeantjes

Die jongens die sergeant werden hadden het niet gemakkelijk en moesten behoorlijk bij de les blijven. Duurde de basisopleiding voor de meesten van ons bijna twee maanden, Frans & co moesten het doen in nauwelijks zeven weken. Rond 22 november 1963 moesten ze in Ossendrecht ruimte maken voor lichting 63-6. En ging hij, samen met zijn maten van 63-5, naar de vervolgopleiding. De meesten kwamen net als hij, in het Verbindingsdienst Opleidings Centrum (VOC) in de Simon Stevinkazerne in Ede terecht. Voor een functie als chauffeur, telexist, lijnwerker of n van de vele andere verbindingsfuncties. Frans was echter voorbestemd om sergeant te worden en dus kwam hij op de kaderschool van het VOC terecht. Daar ontmoette hij andere illustere mensen. Zoals daar waren: Jo Debets, Frans Diepeveen, Kees Fijan, Joop Hake, Ger Vossen en nog een hele serie, waar Frans nu de namen niet meer van weet. Al deze mensen bij elkaar heetten, net als bij ons, een opleidingspeloton. Dit peloton bestond volledig uit aspirant-sergeanten.

 

Geen gevoel voor humor

En ondanks het feit dat deze aspirant-sergeanten een voorbeeldfunctie hadden, kenden zij, net als ons, de woorden balorigheid en lol maken ook maar al te goed.

Om lol te kunnen maken, moet je in elk geval gevoel voor humor hebben. Daarover beschikten deze makkers in grote mate. Hun probleem was even wel dat de leiding van hun opleidingspeloton daar juist een groot gebrek aan had. Zoals uit de volgende voorbeelden zal blijken.

 

Naaktslapers


Kaderopleiding Ede. Voorgrond links: van Assum, Jo Debets.
Op de achtergrond Frans Diepeveen, Joop Hake en
Frans van Gils. Foto: Frans van Gils.

Op de kaderschool van het VOC ging het er wat strenger aan toe dan bij de andere opleidingen. De sergeantjes in sp werden om het eens zacht te zeggen, keihard afgeknepen. Veel leren, maar ook veel oefeningen. Vooral kaartleesoefeningen. En dan de dagelijkse routine. Marcheren, groeten. Alles moest bij hullie nou net even beter en fanatieker dan bij ons. Tot hun dagelijkse routine behoorde ook de Taptoe aan het eind van de dag. Zo rond 22.00 uur stond er ergens op de kazerne iemand op een trompet het Taptoe signaal te blazen (cassettebandjes en MP3 bestonden nog niet). Dat Taptoe signaal bestond altijd uit twee delen. Eerst een waarschuwingssignaal. Dan wist iedereen dat hij zich gereed moest maken. En vijf minuten later moest je dan in bed liggen, met of zonder pyjama (oja er waren naaktslapers). Of in de rusthouding vr het bed. De sergeant van de week (SvdW) hield de inspecties. De kameroudste stond aan de deur en brulde: "Geef. acht". Waarna diegenen die nog niet in bed lagen in de houding sprongen. De SvdW kwam vervolgens binnen en hield appel.

 

Even stilte voor het appel

We gaan even meeluisteren met zon appel. Neem het volgende in gedachten: vooraan in de kamer staat de SvdW in zijn lederen tuigje annex harnas. Om zijn nek hangt zijn fluit. In zijn hand houdt hij de appel lijsten. Het appel begint en de SvdW roept met strenge stem: (voor hen die het dialect niet machtig zijn, doe ik er even de ondertitels bij).

"Soldaat Diepeveen"

"Present sergeant"

"Soldaat van Gils"

"Presnt sergeant" (Frans komt uit Twente)

"Soldaat Debets"

"Anwesend" (Kerkraads voor: "Present sergeant")1

"Soldaat Hake"

"Present sergeant"

"Soldaat Fijan"

"Die ligt al van zien wichie te drmen, sergeant" (wie dat zei kunnen we nu, na 45 jaar, niet meer achterhalen, maar het betekende dat soldaat Fijan al lag te slapen)

"Soldaat Vossen"

"Ich bin hi" (Oirsbeeks voor "Present sergeant")2.

Zo ging het appel door en kwamen alle aanwezige dialecten en accenten voorbij. Tot alle namen waren opgesomd. Vervolgens gaf de SvdW de kameroudste de toestemming om de mannen weer in de rusthouding te zetten. We hadden nog tot 22.30 uur (half elf) de tijd. Daarna ging het licht uit.

1 Kerkrade is een plaats in Zuid Limburg ten Oosten van Heerlen aan de grens met Duitsland.

2 Oirsbeek (spreek uit: Oorsbeek) is een dorpje tussen Heerlen en Sittard in Zuid Limburg.

 

SvdW laat niet over zich lopen

Ik zei dat de mannen het woord "balorigheid" wel kenden en in zon balorige bui besloten ze eens een geintje met de SvdW uit te halen. Iedereen kroop vr het appel in bed.

De SvdW werd voor het appel aangekondigd. De kameroudste schreeuwde: "Geef Acht".

Op dat ogenblik gaven ze allemaal tegelijk met hun legerkistjes vanuit het bed een flinke klap op de grond (sergeanten sliepen gelukkig niet in stapelbedden, anders hadden de bovenslapers armen van twee-en-een-halve meter lengte moeten hebben). De SvdW had het commando en de klappen gehoord en was er vast van overtuigd dat iedereen voor het bed in de houding stond. In plaats daarvan lag iedereen in bed en keek met gestrekte smoel voor zich uit.

De SvdW was not-amused. Hij moet gedacht hebben: "Ah, waait de wind uit die hoek. Jullie kunnen vroeg het bed in, dan kunnen jullie er ook vroeg uit". De volgende ochtend blies hij al op het onchristelijk vroege tijdstip van 05.30 uur voor de ochtendgym. Ja, grapjes daar maakten ze korte metten mee.

 

Eindelijk weten we wat het betekent


Martien van Bergen vouwt zijn
wolletje. Foto: M. v. Schaijk.

Zoals jullie nog wel weten moesten we elke morgen ons bed op maken en de dekens in een pakketje vouwen. Dat pakketje had Het Leger "Het Wolletje" gedoopt. Dat wolletje moest altijd precies op dezelfde manier worden gevouwen en ze waren soms behoorlijk streng over de maatvoering daarvan. Om het vouwen te vergemakkelijken maakten we gebruik van een vierkant houten stokje dat als mal voor de lengte c.q. breedte diende (die afkorting c.q. leerden we ook voor het eerst in dienst. Het werd daar op grote schaal gebruikt. Nu, na 45 jaar, heb ik even opgezocht wat het eigenlijk betekent. Het komt uit het Latijn en is een afkorting van casu quo. Dat betekent letterlijk: in welk geval. Maar in het leger betekende het voor ons zon beetje van alles en nog wat. Meestal was dat: en. Maar ook soms: of. Dit even terzijde c.q. tussen haakjes).

 

Scheve Wolletjes

Het wolletje werd dus met die vierkante houten mal zorgvuldig gevouwen. In de basis konden de instructeurs best wel pesterig zijn en die wolletjes constant afkeuren. Maar Frans c.s. (ik leg die afkorting een volgende keer wel uit) troffen het buitengewoon slecht in de sergeantenopleiding. Daar liep een sergeant-majoor rond die het tot zijn levenstaak had gemaakt om de rekruutsergeanten het leven zuur te maken door elke morgen te zeuren: "Die wolletjes zijn scheef gevouwen, doe dat maar opnieuw". Hij kreeg dan ook snel de bijnaam "Majoor Wolletje Scheef".

Op n keer besloot n kamer van de sergeantenopleiding om de dekens te verstoppen. Op die morgen was er geen wolletje op de kamer tijdens het ochtendappel. De sergeant-majoor naderde de betreffende kamer voor het appel en de kameroudste brulde: "Geef acht". De mannen sprongen in de houding. De majoor kwam binnen en stond op het punt om zijn vaste kreet "Die wolletjes zijn scheef" te slaken, toen hij ontdekte dat er geen enkel wolletje was. De in de houding staande mannen schoten in een deuk en proestten het uit. Helemaal fout natuurlijk! De Autoriteit Was Aangetast En Nam Maatregelen. Hij zag het als: "Onttrekking Van Militaire Goederen Aan Inspectie". De hele kamer ging op rapport CC en ze moesten hun geintje met 14 dagen licht bekopen. Ja, grapjes daar maakten ze korte metten mee.

 

When the Saints

Zoals jullie nog wel weten kenden wij in militaire dienst verschillende trompetsignalen. Er was er ntje voor reveille en, zoals jullie hierboven lazen, ntje voor het avondappel of taptoe. En er waren deuntjes voor het hijsen en strijken van de vlag. Er waren er nog veel meer. De bekendste daarvan waren die voor Alarm en Brand. Gelukkig hebben we die niet al te vaak gehoord.

Zoals gezegd, waren er geen cassettebandjes of MP3 bestandjes en dus werden de deuntjes altijd live door een aanwezige trompettist een microfoon ingetettert. Dat kon je horen ook, want als een minder begaafde hoornblazer dienst had, kon het soms knap vals zijn.

Omdat jullie misschien zouden denken dat ik dit verhaal uit mijn duim zit te zuigen, laat ik Frans van Gils nu echt zelf spreken. Hier komt Frans: "Na een avondje stappen, had n van de trompettisten een weddenschapje lopen. Hij blies bij het ochtendappel niet de gewone tune, maar When the Saints go marching in. De leiding kon er niet om lachen en was niet blij met deze vernieuwingsdrang. Nog voor de trompettist zijn versie van de binnenwandelende heiligen had beindigd, was hij al op transport gesteld naar de militaire correctie-inrichting in Nieuwersluis". Ja, grapjes daar maakten ze korte metten mee.

 

Sergeant titulair


Draaggolfopleiding Hojelkazerne Utrecht. Staande: Frans van Gils, Kroos,
den Heyer, v.d. Toorn, van Leeuwen. Gehurkt: Rigter, de Vries, de Bil,
Diepeveen, v. Egmond en Schouten.  Foto: Frans van Gils.

Op 1 maart 1964 werden Frans en zijn makkers bevorderd tot korporaal. De mannen gingen naar een verdere vervolgopleiding en de groep viel uit elkaar. Frans van Gils ging, samen met Jo Debets en Ger Vossen, naar die goede oude Hojel Kazerne in Utrecht. Ze kregen daar een opleiding tot postcommandant Radio Schakel & Draaggolf. Hier werd ook hun sergeantenopleiding voltooid. Ze werden per 1 juli 1964 benoemd tot dienstplichtig sergeant titulair. Dat betekende dat ze wel de titel van sergeant hadden, maar dat ze de komende maanden in de praktijk moesten bewijzen of ze daar wel geschikt voor waren.

 

106VbdRasBat

Frans van Gils ging daarna naar het 106Vbd Rasterbataljon in de Arthur Koolkazerne in Ede. Jo Debets en Ger Vossen gingen naar de C-VbdBedCie van het 11Vbdbat in de Oranje-Kazerne in Schaarsbergen. Ze kwamen daar net op tijd aan om op 29 juli 1964 met die compagnie naar La Courtine te vertrekken. Het was het laatste Verbindingsdienstonderdeel dat daar heen ging.

 


Foto: Frans van Gils.

Sergeant effectief

De mannen bewezen in de praktijk met dienstplichtige soldaten om te kunnen gaan en geschikt te zijn als sergeant. Met ingang van 1 februari 1965 werden ze benoemd tot sergeant effectief.

 

Op 8 juli 1965 zwaaiden ze af. Behalve Jo Debets. Die was nog even meegegaan op een oefening van de 49AFDVA (49Afdeling Veldartillerie) naar Mnster in Duitsland. Hij zwaaide pas op 12 juli 1965 af.

 

Frans van Gils was in die tijd al een sportieve jongen. Op 28 juli 1964 was hij n van de 10902 deelnemers die in de 48e Vierdaagse van start gingen. Dat was de eerste Vierdaagse die hij voltooide. Net als bij onze eigen Marinus van Schaijk, blijft het evenement aan hem trekken en in 2010 voltooide hij zijn vierde keer. Gezien de enorme smile op zn Vierdaagse finishfoto, zal het wel niet zijn laatste Vierdaagse zijn geweest.

 

Kees Blokker en Frans van Gils, Voerendaal/Hengelo (Ov), 15 november 2010. Met bijdragen van Marinus van Schaijk.

Het copyright van de foto's en artikelen op deze site berust bij de eigenaar van de betreffende foto of het artikel of bij de oorspronkelijke maker van de foto of het artikel. Merken en Merknamen worden alleen vermeld ter identificatie van het product en zijn eigendom van de betreffende eigenaar van dat Merk of die Merknaam. Mocht u menen zekere rechten te kunnen doen gelden, neem dan even contact met mij op.